Εύα Τσάχρα: Άρθρο-παρέμβαση για τις 264 συμμετοχές στη Eurovision

Η είδηση πως φέτος κατατέθηκαν 264 τραγούδια για τον εθνικό τελικό της Eurovision προκάλεσε, όπως πάντα, σχολιασμό. Πολλοί έσπευσαν να ειρωνευτούν  τον «κατακλυσμό» συμμετοχών, σαν να είναι πρόβλημα το ότι τόσοι δημιουργοί και τραγουδιστές θέλουν να εκπροσωπήσουν τη χώρα τους. Κι όμως, αυτό ίσως να είναι το πιο ελπιδοφόρο σημάδι που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια στη μουσική μας σκηνή. 

Η Ελλάδα είναι μια χώρα με βαθιά μουσική ψυχή. Από το ρεμπέτικο και το έντεχνο, μέχρι το λαϊκό, την ποπ, το ραp, τα νέα ηλεκτρονικά είδη και τη ροκ, η ελληνική μουσική κουλτούρα δεν σταμάτησε ποτέ να ανανεώνεται. Η Eurovision, για πολλούς, μπορεί να μοιάζει επιφανειακή ή εμπορική, όμως αποτελεί ένα δημόσιο πεδίο πολιτισμικής προβολής, όπου κάθε έθνος εκφράζει, με τον τρόπο του, τη σύγχρονη ταυτότητά του. Παρ όλα αυτά, ίσως την κριτικάρουμε πιο σοβαρά απ ό,τι θα έπρεπε. Δε θα σταθώ όμως στο αν είναι απαραίτητος αυτός ο θεσμός για την πολιτισμική εξέλιξη της Ευρώπης, καθώς πολλά από τα τραγούδια που ακούγονται στη σκηνή είναι τρας . Ωστόσο, το γεγονος ότι εκατοντάδες Έλληνες θέλουν να συμμετάσχουν, να ακουστούν, να καταθέσουν την αισθητική τους έστω και για την Eurovision, δεν είναι ένδειξη «μαζικής υστερίας», αλλά πολιτισμικής ζωντάνιας. Και αυτό συμβαίνει διότι η Ελλάδα δεν κάνει πλέον κανενός είδους μουσικό ή τραγουδιστικό διαγωνισμό ούτως ώστε οι καλλιτέχνες να μπορούν να διαγωνιστούν, όπως πχ γινόταν παλιά με το φεστιβάλ τραγουδιού Θεσσαλονίκης, πάρα μόνο συστημικά Μέσα, από ραδιόφωνα, πλατφόρμες και ΜΜΕ τα οποία  μας βομβαρδίζουν με την ίδια μουσική πρωί, μεσημέρι, βράδυ, χωρις να υπάρχει η δυνατότητα εναλλαγής στο ρεπερτόριο και στο καλλιτέχνη. Κάπου εκεί έρχεται η ελεύθερη (προς το παρόν) επιλογή μουσικής, κυρίως από το YouTube, που ανοίγει κάπως τους μουσικούς ορίζοντες. Κάπου άκουσα επίσης πως «264 τραγούδια για μια σταλιά χώρα;». Κι εγώ θα απαντήσω: Αυτά κι άλλα τόσα κι άλλα τόσα κι άλλα τόσα! 

Η ειρωνεία απέναντι σε αυτό το φαινόμενο, αποκαλύπτει κάτι πιο βαθύ, δηλαδή την ελιτίστικη δυσπιστία απέναντι στη λαϊκή κουλτούρα. Επί σειρά ετών στη χώρα μας, ό,τι δεν εμπίπτει στην «υψηλή τέχνη», αντιμετωπίζεται με αρνητική κριτική. Και αυτό, διότι πριν καν ακούσουμε τα τραγούδια, μόνο και μόνο που υπάρχει η «κουβέρτα» της Eurovision, αρχίζει η κατακραυγή. Ξεχνάμε, όμως, ότι  η μουσική, η πιο λαϊκή μορφή τέχνης, είναι εκείνη που συνοδεύει τις αλλαγές, τις αγωνίες και τις ελπίδες κάθε γενιάς. Κάθε τραγούδι που γράφεται, κάθε συμμετοχή που υποβάλλεται, είναι μια μικρή πράξη πολιτισμού. Είναι η απόδειξη ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που δημιουργούν, που θέλουν να επικοινωνήσουν, που δεν αρκούνται στη σιωπή. Αν, λοιπόν, κάτι αξίζει να μας προβληματίσει, δεν είναι το ότι έχουμε «πολλές συμμετοχές για μια μικρή χώρα» αλλά το ότι έχουμε τόσους λίγους θεσμούς που δίνουν χώρο σε αυτές τις φωνές να ακουστούν. Η Eurovision, όσο κι αν τη χλευάζουν ορισμένοι, παραμένει ένας από τους ελάχιστους διεθνείς διαύλους επικοινωνίας, που η ελληνική μουσική μπορεί ακόμη να βρει κοινό πέρα από τα σύνορα. Στην τελική, ίσως το πραγματικό ερώτημα να μην είναι «γιατί κατατέθηκαν τόσα τραγούδια», αλλά γιατί μας ενοχλεί που τόσοι άνθρωποι θέλουν να τραγουδήσουν.