Άρης Τερζόπουλος: «Τα περιοδικά έχουν πεθάνει»

Τον Μάρτιο του 2014, ο Άρης Τερζόπουλος είχε παραχωρήσει μια συνέντευξη στον δημοσιογράφο Μαρίνο Βυθούλκα και στο περιοδικό People. Ο εμβληματικός εκδότης είχε μιλήσει για την περιπετειώδη ζωή του, τον πατέρα του, Ευάγγελο Τερζόπουλο, τη δημιουργία του περιοδικού «Γυναίκα», αλλά και τη γνωριμία του με τον Πέτρο Κωστόπουλο. Μια γνωριμία που εξελίχθηκε σε φιλία, συνεργασία, ενώ οδήγησε στην καταστροφή του περιοδικού ΚΛΙΚ. Μια συνέντευξη-μάθημα ζωής, που αξίζει να διαβάσεις, καθώς όλα όσα είχε πει τότε, επιβεβαίωσαν το πως θα είναι σήμερα τα πράγματα στο Περιοδικό Τύπο.

Μύκονος, Ιούλιος 1986. Η τυχαία συνάντηση των δυο αντρών στην εντυπωσιακή πέτρινη βίλα  πίσω από το αεροδρόμιο στην θέση Κούνουπας, θα γράψει την δική της ιστορία στο χώρο του περιοδικού τύπου. Κανείς από τους δυο δεν γνωρίζει τι πρόκειται να συμβεί. Εκείνη την περίοδο, ο Πέτρος Κωστόπουλος είχε δεσμό με την γυναίκα του Τερζόπουλου. Άλλωστε, ο γάμος του Άρη με την Ντε Νίγκρις ήταν «ανοιχτός» και ο καθένας έκανε την ζωή του. «Είχε πάει με την Λάουρα στο σπίτι μου στη Μύκονο. Βέβαια όταν ήρθαν, έκαναν πως δεν ήταν ζευγάρι», εξηγεί και συνεχίζει. «Ένα πράγμα που μου έλειπε στην Μύκονο ήταν οι ωραίες συζητήσεις. Από την μέρα που γνωριστήκαμε και για τις επόμενες τρεις που κάτσαμε μαζί, συζητούσαμε από το πρωί μέχρι το βράδυ. Μου ήταν ευχάριστο. Βέβαια από την πρώτη ματιά κατάλαβα πως με τον Πέτρο διαφέραμε σε πάρα πολλά πράγματα, όπως στην αντιμετώπιση της ζωής και στην γενικότερη φιλοσοφία της. Όμως, είχε μυαλό και ήξερε να συζητάει. Αυτό που διέκρινα ήταν η ορμή και η φιλοδοξία του. Έκτοτε, μας προέκυψε φιλία και κάναμε καθημερινή παρέα. Εκείνη την εποχή δούλευε στο Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς. Ένα βράδυ έρχεται σπίτι και μου λέει πως παραιτήθηκε. Αμέσως του είπα ‘’Προσλαμβάνεσαι’’. Είχα στο μυαλό μου να βγάλω ένα μικρό περιοδικό. Εκείνος όμως μου έδειξε το γαλλικό ‘’Actuel’’ και μου πρότεινε να βγάλουμε ένα μεγάλο περιοδικό με έμφαση στην εικόνα». Κάπως έτσι γεννήθηκε το ΚΛΙΚ.

«Ο Πέτρος χρειάζεται φρένο»

Παρότι τα πρώτα τρία τεύχη του ΚΛΙΚ δεν σημειώνουν ιδιαίτερη επιτυχία, το 4^ο τεύχος που έχει ένα μεγάλο αφιέρωμα στο AIDS με δώρο ένα προφυλακτικό, εκτινάσσει την κυκλοφορία  του περιοδικού στα ύψη. Με το πέρασμα του χρόνου, το ΚΛΙΚ διαμορφώνει νέο στυλ, νέα μόδα και μια νέα γλώσσα, πιο «πεζοδρομιακή» για τα δεδομένα εκείνης της εποχής. Η συνεργασία του Τερζόπουλου με τον Κωστόπουλο θα λήξει 7 χρόνια μετά, καθώς ο δεύτερος αποφασίζει να αποχωρίσει και να φτιάξει τα δικά του περιοδικά. Μαζί με τον Κωστόπουλο φεύγει σχεδόν όλη η δημοσιογραφική ομάδα του ΚΛΙΚ. «Ήταν μεγάλη καταστροφή και ένα λάθος που έκανε απέναντι σε μένα, αλλά και στον εαυτό του. Θα μπορούσε να πάρει τους μισούς ή έστω κάποιους. Δεν ήταν ανάγκη να μου διαλύσει το μαγαζί. Έξι μήνες πριν ήξερα ότι κάτι δεν πάει καλά και θα χωρίζαμε. Καλά έκανε που έφυγε, γιατί είχε τα φόντα να γίνει από μόνος του εκδότης.  Οι επιχειρήσεις είναι πόλεμοι. Μπόρεσε και στην έκανε; Με γεια του με χαρά του. Παρόλο που είμαστε τόσο διαφορετικοί χαρακτήρες, ο ένας ισορροπούσε τον άλλο. Χωρίς εμένα, ο Πέτρος έχασε και το δικό του στίγμα. Κανείς δεν τολμούσε να του πει ότι κάνει λάθος. Και σαν φίλος και σαν αφεντικό, είχα κάθε δικαίωμα να του το πω. Μετά, δεν είχε κάποιον άνθρωπο να τον σταματάει. Δεν είχε κανέναν να τον φρενάρει και ο Πέτρος χρειάζεται φρένο. Χωρίς φρένο κάποια στιγμή θα έφευγε», εξομολογείται. Αισθάνθηκε ποτέ μίσος για τον Κωστόπουλο; «Ναι, για δυο χρόνια είχα μίσος απέναντί του. Μετά μου πέρασε. Δεν έχω καμία πικρία για τον Πέτρο γιατί επανόρθωσε με τον δικό του τρόπο. Δεν έχω κανένα υπόλοιπο μαζί του. Δεν μου χρωστάει τίποτα πια.  Τον Νοέμβριο του 1999, που η εταιρία του επρόκειτο να μπει στο χρηματιστήριο, ήρθε και μου έκανε προσφορά 2.25 δισεκατομμύρια δραχμές για να πάρει την ΓΥΝΑΙΚΑ. Τότε η τιμή πώλησης του περιοδικού ήταν 600 εκατομμύρια. Εγώ δέχθηκα, αλλά ο αδελφός μου όχι. Η άρνηση του Χρήστου είναι ένα μυστήριο της φύσης που δεν μπορώ να εξηγήσω», παραδέχεται.

Η ζωή στα περιοδικά

Ο πατέρας του Άρη, Ευάγγελος Τερζόπουλος ήταν ο άνθρωπος που ουσιαστικά έφερε τον περιοδικό τύπο στην Ελλάδα. Χαρισματικός και με αντανακλαστικά. Είχε τελειώσει την σχολή καλών τεχνών. «Στην αρχή, με είχε συμβουλέψει να πάω να δουλέψω  πρώτα σε άλλες εφημερίδες και μετά να εργαστώ στις οικογενειακές εκδόσεις, κάτι που δεν έκανα. Από την άλλη, μεγάλωνε και έβλεπα ως ανάγκη, εφόσον έχω την ικανότητα, να υπάρχει κάποιος να διαχειρίζεται τα περιοδικά», εξομολογείται. Το 1969 κάθεται ένα χρόνο στο εργοστάσιο της οικογένειας, προκειμένου να μάθει πως «γεννιέται» ένα περιοδικό, ώστε να μπορεί να ελέγξει όλη την πορεία, μέχρι να βγει το τελικό προϊόν στα περίπτερα. Το 1970, σε ηλικία 25 ετών αναλαμβάνει διευθυντής στο περιοδικό Μίκυ Μάους. «Ήταν μια πολύ καλή προπόνηση», παραδέχεται. Παρότι ανέλαβε διευθυντική θέση σε σχετικά νεαρή ηλικία, τα μυαλά του  δεν πήραν ποτέ αέρα. «Σε αυτό παίζει ρόλο και το παράδειγμα που θα πάρεις από τους γονείς σου. Ο πατέρας μου εκείνη την εποχή είχε δημιουργική, εμπορική και οικονομική επιτυχία. Ποτέ όμως δεν άλλαξε. Κράτησε τους παλιούς του φίλους, πήγαινε εκδρομές στα βουνά.  Έτσι είναι και η δική μου φύση. Βέβαια, έκανε και κάτι που δεν το κάνουν εύκολα άλλοι πατεράδες. Στην μεγάλη του επιτυχία, το 1966, μοίρασε την περιουσία του. Έδωσε το 25% στον αδελφό μου, το 25% στην μητέρα μου, το 25% σε μένα και κράτησε και ένα 25% για τον εαυτό του. Είναι μια μεγάλη κίνηση, διότι εγώ ήμουν μόλις 20 ετών και δεν ξέρεις τι σόι κουμάσια μπορεί να βγουν τα παιδιά σου. Τι άλλο παράδειγμα θα μπορούσα να ακολουθήσω στη ζωή μου;».

Η «σύλληψη» της ΓΥΝΑΙΚΑΣ

Το περιοδικό ΓΥΝΑΙΚΑ κυκλοφορεί την 1^η Φεβρουαρίου του 1950 με αρχικό τίτλο «Η ΓΥΝΑΙΚΑΙ ΚΑΙ ΤΟ ΣΠΙΤΙ». Εκείνη την εποχή οι γυναίκες δεν είχαν ακόμα δικαίωμα ψήφου. «Ήταν 1949. Μια μέρα ο πατέρας μου κάνει βόλτα στην Σταδίου, βλέπει σε ένα περίπτερο το περιοδικό ELLE και του έρχεται αστροπελέκι να κάνει γυναικείο περιοδικό. Ο εμφύλιος πόλεμος ακόμα δεν είχε τελειώσει και όλοι έλεγαν πως τρελάθηκε. Έβλεπε όμως αυτό που ερχόταν. Δεν είχε λεφτά να το βγάλει και πήρε 30.000 δραχμές δάνειο.  Επιπλέον ήξερε να γράφει και είχε σωστό και έξυπνο μυαλό. Οι παλιές αναγνώστριες της ΓΥΝΑΙΚΑΣ, κρατούσαν τα τεύχη για χρόνια. Ακόμα και σήμερα τα έχουν φυλαγμένα».  Το 1974, ο Άρης Τερζόπουλος αναλαμβάνει την διεύθυνση του περιοδικού και μαζί με μια πολύ καλή ομάδα, την Ολγα Μπατή και την Όλγα Μπακομάρου απογειώνουν το περιοδικό. «Εμείς ζητήσαμε από τον πατέρα μου να αποχωρήσει. Μια μέρα πήγαμε με τον αδελφό μου στο σπίτι του στο Ψυχικό, του κάναμε μια συζήτηση και του προτείναμε να αναλάβουμε εμείς. Παρότι ήθελε να παραμείνει, έφυγε για μας. Ήταν η ζωή του. Είναι το μόνο πράγμα που δεν ξέρω αν έκανα καλά», λέει με συγκίνηση.

Η ενόραση και η κατάθλιψη

Σε αντίθεση με τον αδελφό του, που ήταν ορθολογιστής, ο Άρης ήταν περισσότερο μεταφυσικός. Το είχε καταλάβει από πολύ μικρός. Ήταν μόλις 10 ετών . «Έβλεπα πράγματα που συνέβαιναν, όπως τον εξάδελφό μου να έρχεται στο σπίτι και να χτυπάει το κουδούνι πριν ακόμα αυτό γίνει. Αφού συνέβη δέκα φορές σκέφθηκα πως αυτό δεν είναι σύμπτωση. Ασχολήθηκα με το θέμα της μεταφυσικής, αλλά σαν πεδίο, είναι περίεργο, ασαφές  και δεν γίνεται να το αποδείξεις. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, κατέγραφα τις εμπειρίες μου ζωγραφίζοντας τες, για να είμαι σίγουρος πως αυτά που λέω δεν είναι παραμύθια.  Με την δεύτερη γυναίκα μου, την Ευγενία που κάναμε δυο παιδιά, ζωγράφισα έναν  συμβολικό πίνακα. Στον πίνακα απεικονίζεται το μέλλον μου, τα δύσκολα που θα περνούσα, όπου θα χρειαζόταν να κόψω το παλιό μου κεφάλι για να φυτρώσει κάποιος νέος άνθρωπος». Τα ψυχολογικά ζόρια για τον Άρη Τερζόπουλο έρχονται το 2005 και το 2010. «Έκανα την βλακεία το 2005 να πάρω το ΚΛΙΚ από τον Λαμπράκη και να το ξαναβγάλω σε μια εποχή που δεν είχα όρεξη, λεφτά, αλλά και διάθεση να φτιάξω περιοδικά. Ήταν από τις λίγες εκδοτικές βλακείες που έχω κάνει. Με έκανε σμπαράλια και με γονάτισε», παραδέχεται. Την κατάθλιψη του 2010, την πέρασε σαν ένα flashback από την εποχή που ξεκίνησαν να πέφτουν τα περιοδικά και έπεφτε και εκείνος επιχειρηματικά από κάθε μεριά. «Το 2010 έκανα κάποιες συζητήσεις με Άραβες για δουλειά. Όταν ο Παπανδρέου ανακοίνωσε στο Καστελόριζο ότι μπαίνουμε στο ΔΝΤ, εξαφανίστηκαν όλες διαπραγματεύσεις που γίνονταν. Αυτό το ξαφνικό κόψιμο, ξύπνησε μέσα μου την άσχημη περίοδο του 2005. Αυτό συνέβη, διότι τα τραύματα δεν είχαν επουλωθεί. Υπέφερα, σε σημείο σκασμού. Δεν έβγαινα από το σπίτι, παρά μόνο για τα αναγκαία. Όταν πάσχεις από κατάθλιψη, λείπουν κομμάτια της κανονικής σου ζωής, δεν έχεις αυτοέλεγχο και χάνεται η αντίληψη της πραγματικότητας. Το πάλεψα, κατάπια όλο τον γάιδαρο και πλέον είμαι μια χαρά».

Η εποχή του διαδικτύου

Θα ξαναέφτιαχνε περιοδικά; «Τα περιοδικά έχουν πεθάνει. Έγιναν  πολύ επιφανειακά και βρίσκονται στην διαδικασία του θανάτου. Πόσο θα κρατήσει ο ρόγχος, δεν μπορώ να το ξέρω. Έτσι όπως είναι τα πράγματα, ένα περιοδικό δεν μπορεί να επιζήσει. Ως κοινωνικό είδος, έχει κάνει τον κύκλο του. Πλέον, είναι ένα προϊόν πολυτελείας. Αν έβγαζα ξανά περιοδικό, θα ήταν μια φορά το χρόνο, σαν επετειακή έκδοση. Παλιότερα, ήμουν magazine freak. Πήγαινα στο Κολωνάκι και αγόραζα κάθε Σάββατο 20 περιοδικά. Τώρα πια αγοράζω σπάνια και μόνο ξένους τίτλους. Υπάρχει όμως μια καινούργια εποχή που αισθάνομαι ότι έρχεται. Ειδικά στο διαδίκτυο. Ξέρω πως ο συγκεκριμένος χώρος είναι πολύ φαρδύς. Ο τρόπος που τα μέσα μεταχειρίζονται την ιντερνετική ευχέρεια είναι ακόμα πολύ περιορισμένος. Το διαδίκτυο έχει μια πολύ μεγάλη γκάμα ανοίγματος , που μπορεί να φτάσει μέχρι εκεί που δεν μπορείς να το διανοηθείς».

Κεφάλαιο «Γυναίκες»

Με τις γυναίκες ήταν πάντα υπερπροστατευτικός και συνάμα καρδιοκατακτητής. «Το πρώτο που θέλουν από τους άντρες είναι να είναι παλικάρια και άμα χρειαστεί να μπουν μπροστά. Ένα άλλο βαθιά ζητούμενο από τις γυναίκες είναι αν μπορούν οι άντρες να τις στηρίξουν. Όσα τσαλίμια κι αν κάνουν, θα σου βγάλουν τον αδόξαστο για να σε γονατίσουν. Είναι ένα είδος τεστ κοπώσεως. Αν θέλεις να έχεις την εκτίμησή  τους, πρέπει να τα βγάλεις πέρα. Αν όμως σου πάρουν τα σώβρακα, ξόφλησες. Ζούμε σε μια εποχή που οι γυναίκες αλλάζουν. Οι σημερινές 35άρες δεν αρκούνται πια στο παλιότερο ιδανικό  που τις ήθελε να παντρεύονται, να κάνουν παιδιά και να είναι χαρούμενες νοικοκυρές και πετυχημένες στη ζωή. Δεν τους φτάνει αυτός ο ρόλος. Θέλουν κι άλλες ευκαιρίες. Γι αυτό το λόγο, χωρίζουν σωρηδόν. Παρόλο που μου αρέσουν οι γυναίκες, ευτυχώς, δεν έχω πια την ανάγκη να τις κατακτήσω. Είναι μεγάλη ευλογία να σου φύγει αυτό το πράγμα. Η διεκδίκηση  είναι μεροκάματο», λέει γελώντας. Με την δεύτερη σύζυγό του, Ευγενία, έχουν κάνει δυο κορίτσια, την Αφροδίτη και την Δέσποινα. Μετάνιωσε που δεν έγινε πατέρας πιο νέος; «Όχι. Τρελός είσαι;  Ήξερα πως αφού μου άρεσαν τόσο πολύ οι γυναίκες και ήθελα να ζω συνέχεια περιπέτειες, δεν μπορούσα να είμαι σταθερός. Όταν στα 53, μου έφυγε η τρέλα με τις γυναίκες και η ανάγκη για κατάκτηση, τότε αποφάσισα να κάνω οικογένεια. Το μόνο σίγουρο είναι πως γυναίκες είναι το πιο ωραίο πράγμα στη ζωή. Χωρίς εκείνες δεν παίρνουμε ενέργεια. Θα μαραθούμε»